Podkastlar

Min bir dərdin dərmanı – çay

Çayın vətəni Çin hesab edilir. Çin əfsanələrinə görə nəsillərdən bəri çay müalicəvi xüsusiyyətlərə malikdir. Çay son dərəcə faydalı və əvəzolunmaz  içki məhsuludur.

Dünyada ən çox içilən içkilər siyahısıda çay, sudan sonra ikincidir. Araşdırmalara görə çay baş ağrısını aradan qaldırır, qidalandırıcı ərzaq hesab edilir. Təravətləndirici və gümrahlaşdırıcı xüsusiyyətə malikdir. Hətta həkimlər çayın yağlı qidanın həzmini asanlaşdırdığını, orqanizmdən zəhəri və toksinləri xaric etdiyini bildirilər. Həmçinin çayda dişlər üçün faydalı olan flüor da mövcuddur.

Azərbaycanda isə çay bitkisi ilk dəfə 1912-ci ildə Lənkəran bölgəsinə gətirilərək orada əkilib. İlk çay  fabriki də 1937-ci ildə  Lənkəranda tikilib. Bundan sonra  Azərbaycanda çayın kütləvi şəkildə istehsalına başlanılıb. Hazırda Azərbaycanda çay əsasən Lənkəran, Astara, Masallı və Zaqatalada yetişdirilir.

Çay geniş yayılmış  növlərə malikdir. Hər bir çay növünün özünə uyğun içilmə və dəmləmə qaydası var. Yaşıl çay, qara çay, yasamən çayı və nanəli çay çayın ən məşhur növlərindəndir. Azərbaycanda ən çox içilən çay növləri isə əsasən yaşıl və qara çaylardır. Bir sıra çay mütəxəssisləri yaşıl çayın qara çaya nisbətən daha faydalı olduğunu qeyd edir. Yaşıl çay daha az emala məruz qaldığından lazımlı elementləri itirmir və insana çox xeyir verir. Yaşıl çayın daha vacib bir funksiyası isə arıqlamağa kömək etməsidir. Yaşıl çay həmçinin dişlərdə kariyes yaradan bakteriyaları öldürmək iqtidarındadır.  Bununla yanaşı yaşıl çay tənəffüs, əsəb və ürək-damar sistemlərinin işini də yaxşılaşdırır. Yaşıl çay və digər bitki çayları süfrəyə şiriniyyatsız verilir.

Çayın növləri kimi dəmləmə üsulları da müxtəlifdir. Ayrı-ayrı xalqlar sozsüz ki, yaşadıqları regionların iqlim şəraitindən, həyat tərzindən asılı olaraq, çayı müxtəlif üsullarla dəmləyirlər. Məsələn:

  • Çinlilər əvvəlcədən qızdırılmış çaynikə çayı atıb, üstünə qaynar suyu tökürlər, 3 dəqiqədən sonra, farfordan hazırlanmış fincanlara süzüb, qaynar-qaynar, özü də qəndsiz içirlər.
  • Yaponlar çayı, əvvəlcə, xüsusi qabda əzib, toz halına salırlar. Sonra, əvvəlcədən qızdırılmış çaynikə atıb, üstünə hərarəti 70 selsidən yuxarı olmayan qaynamış su töküb, 2-3 dəqiqədən sonra içirlər. Yaponların dediklərinə görə, bu cürə dəmlənmiş çay, öz müalicəvi əhəmiyyətini saxlamaqla yanaşı, həm də çox ətirli olurlar. Yaponlar əsasən, çayın ətrindən daha çox feyziyab olurlar. Belə ki, onlar da çayı 40-50 qr.-lıq kiçik fincanlarda içirlər.
  • Xüsusi çay içmək mədəniyyətinə sahib olan ingilislər isə çaya zövqə görə soyuq və isti süd əlavə etməklə içməyə üstünlük verirlər.
  • Azərbaycanlı mütəxəssilər isə çayı saxsı qabda dəmləməyi tövsiyyə edirlər. Belə ki ilk əvvəl çaynikə 2-3 çay qaşığı quru çay qoyulur və üzərinə qaynar su əlavə olunur. Qaynar suyu çaynikin yarısına qədər əlavə edilir. 2 dəqiqə belə formada dəmdə saxladıqdan sonra çaynikin yerdə qalan hissəsini də qaynar su ilə doldurmaq lazımdır. Azərbaycan mətbəxində geniş istifadə olunan çay süfrəyə əsasən armudu stəkanda, limon və mürəbbə ilə verilir. Milli mətbəximizdə çaya zövqə görə kəklikotu, mixək, nanə və başqa bitkilər əlavə olunur.

Bəzən hər birimizin tez hazır olmasına görə istifadə etdiyimiz paket çay isə 1908-ci ildə Tomas Sullivan tərəfindən AB­Ş-da  istehsal olunub.

Hər ilin 15 dekabrı isə Beynəlxalq Çay Günü kimi qeyd olunur.

 

Öncəki xəbərNövbəti xəbər

11 şərh

  1. Geri izləmə: best cialis site
  2. Geri izləmə: vagragenericaar.org
  3. When I initially commented I clicked the “Notify me when new comments are added” checkbox and now each time a comment is added I get three e-mails
    with the same comment. Is there any way you can remove me from that
    service? Bless you!

  4. Simply desire to say your article is as astounding.
    The clearness in your submit is just great and that i could
    suppose you are a professional in this subject. Fine along
    with your permission let me to clutch your RSS feed to stay updated with coming near near post.
    Thank you 1,000,000 and please keep up the enjoyable work.

  5. certainly like your website however you have to check
    the spelling on quite a few of your posts. Many of them are rife with spelling issues and I find it very bothersome to tell the reality nevertheless I
    will definitely come again again.

  6. Definitely consider that which you stated. Your favorite reason seemed to be on the web the easiest factor to have in mind of.
    I say to you, I certainly get irked at the same time as other folks consider issues that they just
    don’t understand about. You controlled to hit the nail upon the
    highest and defined out the whole thing without having side effect , folks could take a signal.
    Will likely be again to get more. Thanks

Bir cavab yazın

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir.